Publicaties

Hoe stel je een onderzoeksvraag op?

Auteur:
Winnie Meijer/ Stichting C3, Marieke Peeters/ Wetenschapsknooppunt Radbout Universiteit. Artikel is een bewerking van het derde deel van de boekenreeks ‘Wetenschappelijke doorbraken de klas in!’ (Peeters, Meijer, Verhoeff, 2014)

Onderzoekend leren is in opkomst en biedt kansen om de onderzoekende houding van leerlingen te stimuleren. Toch blijft het voor leerkrachten lastig om het onderzoeksproces van leerlingen goed te begeleiden. Dit artikel geeft suggesties en voorbeelden van hulpmiddelen die je als leerkracht kunt inzetten wanneer leerlingen onderzoeksvragen gaan opstellen bij onderzoekend leren.

Download

Aan de slag met onderzoekbare vragen

Auteur:
Winnie Meijer/ Stichting C3, Marieke Peeters/ Wetenschapsknooppunt Radbout Universiteit, Judith Peeters en Eveline Schaeffer/ Kadinsky College Nijmegen

Hoe kun je leerlingen helpen bij het opstellen van een goede onderzoeksvraag? Door samen met hen de criteria op te stellen. Dat is wat docenten succesvol deden in de derde les van project Erfelijkheid en DNA in de tweede klas havo/vwo van Kandinsky College. In de les stelden de leerlingen de criteria op, oefenden ermee en gebruikte de criteria als richtlijn om hun eigen onderzoeksvragen op te stellen.

Download

Onderzoekend denken en leren in de klas

Auteur:
Samenstelling & redactie: Anneleen Post, Centrum Brein & Leren

Deze brochure van het Expertisecentrum Wetenschap & Techniek en haar partners laat u kennismaken met vindplaatsscholen in de regio Noord-Holland/Flevoland. De schoolportretten in deze brochure laten zien hoe de leerlingen van deze scholen worden geprikkeld en uitgedaagd en hoe de onderzoekende houding van leerlingen én leerkrachten wordt bevorderd. De vindplaatsprojecten in deze brochure maken onderdeel uit het van nationale programma TalentenKracht.

Download

Juffen en meesters op onderzoek

Auteur:
Anneleen Post

Leerzaam!’ ‘Interessant!’ Enthousiaste leerlingen? Nee, dit zijn reacties van leraren die binnen het Vindplaatsenproject een eigen onderzoek uitvoerden. Ondersteund door het Centrum Brein & Leren van de Vrije Universiteit Amsterdam en enkele educatieve partners kregen leraren van vier basisscholen in de regio Noord-Holland/Flevoland de ruimte om onderzoek op school te doen. De gedachte hierachter was dat een leraar die zelf ervaart hoe leuk het kan zijn om onderzoek te doen, beter en makkelijker een onderzoekende houding bij kinderen kan stimuleren. Leraren gingen daarbij aan de slag op basis van vragen die binnen de klas of de school leefden.

Download

Onderzoek en onderwijs: een vruchtbare combinatie

Auteur:
Eindredactie: Annette van Assem (Stichting Flore), Erna van Hest (VU), Afke Kostelijk (VU), Eva Janssen (VU)

Het prachtige boekje ‘Onderzoek en onderwijs: een vruchtbare combinatie’ bevat de resultaten van de eerste fase van het project ‘Samen onderzoek doen in het primair onderwijs’. De eerste van drie fases in een meerjarige onderzoekssamenwerking tussen Stichting Flore en Centrum Brein & Leren van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). In deze eerste fase maakten leerkrachten kennis met de verschillende stappen in het doen van onderzoek. Deze uitgave geeft een kijkje in het proces, de resultaten en natuurlijk de ervaringen van de leerkracht-onderzoekers zelf.

Download

‘Nemo-professor’ wil meer interesse bèta-wetenschappen

Auteur:
Josephine Krikke

In een interview met bijzonder hoogleraar Maartje Raaijmakers geeft Raaijmakers aan hoe belangrijk het is dat leerlingen leren een verbinding te leggen tussen de theorie en de praktijk. Hoe kunnen leerlingen van allerlei natuur- en techniekverschijnselen die ze in het dagelijks leven tegenkomen, ook echte kennis op doen? Zij pleit er voor dat leerlingen zelf op onderzoek uit gaan en geeft tips aan leerkrachten hoe dit vorm te geven.

Download

Talenten komen bovendrijven…als je ze de kans geeft

Auteur:
Ed van den Berg/ Hogeschool van Amsterdam en Vrije Universiteit en Ans Repko/ PCB de Wegwijzer, Schagen

Juf Ans vraagt aan de leerlingen van groep 1 & 2 wat er gebeurt als ze een knikker op het water legt. Marjan: “Dan valt ie, dan verdrinkt  ie.” Dit artikel beschrijft een ijzersterke les over drijven en zinken. De 4 en 5 jarigen gaan in een les van 50 minuten (!) aan de slag met termen als drijven en zinken, het maken van bootjes, rekenen en werken met staafdiagrammen.

Download

Het Bottenbeest

Auteur:
Anke van der Veen/ 8e Montessorischool Zeeburg en Peter Dekkers/ Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Het Bottenbeest is een leuke, laagdrempelige les die leerlingen de mogelijkheid geeft om te ontdekken, redeneren, te vergelijken. Dit artikel beschrijft hoe tien excellente leerlingen van de 8ste Montessori met het Bottenbeest aan de slag gaan en hoe deze leerlingen vervolgens hun kennis en ervaring delen met hun klasgenoten. Ze hielden wel wat botten over, maar dat konden ze weer verklaren, het was immers een vleeseter en dan houd je nu eenmaal botjes over…

Download

Het water is zwaar en het bootje is ook zwaar

Auteur:
P. ruis, (2008). J. van der Zwaard e.a. (red.)

Dit artikel schets een beeld van enkele W&T-activiteiten zoals ervaren op de basisscholen en door de opleiders en nascholers van de PABO Hogeschool van Amsterdam. Het laat zien hoe moeilijk het is voor basisschoolleraren  om bij hun leerlingen een onderzoekende houding  en vaardigheden te ontwikkelen. En om hun leerlingen meer kennis te laten verwerven over natuurkundige verschijnselen.  Desalniettemin zitten die leraren op de goede weg!

Download

Kijk, het beweegt

Auteur:
Mirjam Stefels

In hoeverre past het thema W&T in het montessori-onderwijs? Om hier achter te komen is vanuit de theorie een werkdocument opgesteld, dat vervolgens is voorgelegd aan een aantal leraren uit het montessori-onderwijs. In dit artikel geeft de auteur aan vanuit welk kader er gesproken en gedacht wordt.

Download